NIEUWSBRIEF 2003 / 1 (april)

Redactioneel

Geloof ik het nog wel, of is met de toename van mijn techniek een evengrote afname van mijn geloof waarneembaar? Heb ik het vertrouwen op God nog wel nodig, nu ik steeds meer ervaring met mijn techniek opdoe? Deze vraag uit de verlichting is wat mij betreft in hulpverlenersland nog altijd actueel. Maar in een tijd waarin het geloof in je eigen uitgangspunten plaats lijkt te maken voor evidence-based protocollen, lijkt voor je geloof geen ruimte meer. Tegelijkertijd komt het geloof via de brievenbus mijn huis in. In de trein, op weg naar mijn werk, lees ik er over. In de wereldpolitiek lijkt er een strijd tussen westerse democratie en Islam aan de gang, alsof dat vergelijkbare grootheden zijn. Geloof wordt als dwaasheid neergezet. Maar dan, als ik uit de trein stap, en mijn spreekkamer in stap, verval ik tot techniek, spelen diagnostiek en protocol een grote rol. Democratie, evidence-based, protocol, soms vraag ik mij af.... is dat ook een geloof?

Uw scheidend redactielid,
Pieter Dingemanse


Ledenadministratie

Sinds de laatste nieuwsbrief is er vanuit de ledenadministratie het volgende nieuws te melden:
Per 1.1.2003 is mw. A.J. van Keulen, Boerendijk 1, 7691 PA Bergentheim lid geworden.
Als aspirantlid kon genoteerd worden mw. H.J. Neijmeijer-van Olst, Veldbloemenlaan 11, 8081 DL Elburg.
De volgende nieuwe abonnees mochten wij verwelkomen:
mw.drs. N.M. Hijweege-Smeets, Grotestraat 71, 5836 AC Sambeek
dhr. H. Joosten G.Verz., postbus 4436, 6401 CX Heerlen
dhr. M. Kremer, Westersingel 11a, 9718 CA Groningen

D.H. van Noort


Van het bestuur

Iedere bestuursvergadering wordt door een van de bestuursleden geopend met het lezen van een Bijbelgedeelte, een korte meditatie en gebed. Want wij willen ons bestuurswerk doen in afhankelijkheid van de Heer. Ik las Psalm 142: Een onderwijzing van David, een gebed, als hij in de spelonk was. David was op de vlucht voor koning Saul. Hij voelt zich ook letterlijk opgesloten in de spelonk, afgesloten van de mensen. Hij voelt zich verlaten en hij stort zijn klacht uit. Niemand zorgde voor mijn ziel (vs.5 SV). Een klacht die ik vele malen gehoord heb in mijn praktijk. Mensen, gevangen in een emotionele spelonk. Verlamd door depressieve gevoelens, niet in staat om contact te leggen met de buitenwereld. Wie kan mij helpen, wie zorgt voor mijn ziel ? Wij werken in de hulpverlening of volgen een opleiding daartoe. Wij mogen de spelonk, waar onze medemens gevangen zit binnengaan en proberen hem de weg te wijzen naar de uitgang. Onze psychologische/psychiatrische hulp raakt vaak de zielzorg.
Juist dit raakvlak tussen psychologische hulpverlening en geloof heeft, nu 14 jaar geleden, geleid tot de oprichting van onze vereniging. Tien jaren eerder waren het de SOEH-congressen, die veel deelnemers trokken. Het was een zoektocht naar de relatie geloof en hulpverlening.
Ik bladerde recent nog eens in het eerste nummer van psyche en Geloof, verschenen 1 juli 1990. Ik citeer uit het artikel 'Van de redactie' van de hand van Gerrit Glas: Doen christen-therapeuten voornamelijk iets 'meer' dan anderen, door in algemene zin aandacht te besteden aan een bestaansdimensie waaraan niet-christen therapeuten geen of te weinig aandacht besteden? En/of doen christen-therapeuten vooral 'anders' therapie, en zo ja, hoe dan?
Leven deze vragen nog? Zijn ze inmiddels beantwoord? Of achterhaald, omdat er in de afgelopen bijna 15 jaar zoveel ruimte is gekomen voor levensbeschouwing in de hulpverlening.
Deze vragen raken het bestaan van onze vereniging.
Deze zaken, die binnen het bestuur leven en overdacht worden, zijn door de congrescommissie vertaald naar het komende voorjaarscongres. Het bestuur is zeer content met de opzet en het programma van het dit meerdaags congres. U kunt hier kennis van nemen in de aankondiging van de congrescommissie.
Tegen de achtergrond van het verleden willen wij ons oriënteren op de toekomst. Wij hopen dat veel leden deel zullen nemen.
Binnen het bestuur mogen we ook dingen met elkaar delen. Ons bestuurslid Anja Vrijmoeth heeft een ingrijpende operatie moeten ondergaan. Zij is nu goed herstellende en mag geleidelijk haar werk gaan hervatten.
Wij worden in ons werk regelmatig geconfronteerd met crisissituaties op micro niveau. Terwijl ik dit schrijf volgt op macro niveau de ene crisis op de andere. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties worstelt om tot een eenheid te komen, een oorlog in het Midden Oosten dreigt. In ons land is de vogelpest uitgebroken, ons koningshuis is in opspraak, de economie stagneert en de beurskoersen blijven dalen. Jezus heeft, toen Hij op aarde was reeds tegen zijn discipelen en door hen tot ons gezegd, dat deze dingen zullen gebeuren. Met het oog daarop, dat wij Hem zullen vertrouwen en volharden.

Wim de Vries, secretaris.


Vooruitblik: "CVPPP: Daar willen we heen!"

"Terugblik - CVPPP: waar willen we heen?" was het opschrift van een verslag van het Tweejaarlijks overleg van 21 juni 2002 in de laatste Nieuwsbrief. Veel frisse ideeën voor de koers van de CVPPP waren op die dag geopperd en de lezer werd een concreet vervolg hierop van het bestuur in het vooruitzicht gesteld. Welnu, het is zover: de ideeen zijn omgezet in concreet beleid voor de komende vijf jaren. De koers is duidelijk - vandaar de vastberaden toon van de titel van dit stukje. We hebben als bestuur, gebaseerd op de algemene verenigingsdoelen en geïnspireerd door de suggesties van juni '02 de volgende speerpunten geformuleerd voor het beleid van de komende jaren:
- Het optimaal gebruik maken van de in de vereniging aanwezige kennis en ervaring m.b.t. de relatie psychologie en geloof door
(1) dit door te geven aan de leden en andere geïnteresseerden;
(2) het werven van geïnteresseerde psychologie- en psychiatriestudenten
(3) het stimuleren van het kringwerk en de rol die kringen kunnen spelen m.b.t. het doorgeven van het verworvene naar zowel de eigen kringleden als leden buiten de kring;
(4) het stimuleren van leden die een specifieke bekwaamheid opgebouwd hebben met aspecten van de relatie psychologie en geloof, om dit aan andere leden te presenteren op diverse manieren;
(5) de kennis en ervaring aan te bieden aan geïnteresseerden buiten de vereniging.

Deze speerpunten zijn doorvertaald naar een vijfjarenplan 2002-2006. De teneur van deze vijf punten is duidelijk: we hebben veel in huis - vermoedelijk veel meer dan we beseffen -; laten we dat dan ook gaan benutten!

Met het oog op dit laatste wordt er dit voorjaar een enquête gehouden - actie 1 uit het vijfjarenplan! - waarin gevraagd wordt, welke deskundigheden en ervaringen u heeft. Dat kan varieren van wetenschappelijke artikelen tot meer populaire overdenkingen voor bv. een bijbelkring. Volgende vraag: (hoe) wilt u uw deskundigheid doorgeven aan anderen binnen of buiten de vereniging? De uitkomsten van de enquête inventariseren we, de inventarisatie maken we bekend en we overleggen met de betrokkenen hoe we hun expertise binnen de vereniging (en later buiten) een plaats kunnen geven. Mogelijkheden te over: een korte of lange bijdrage aan een conferentie; een bijdrage aan een kring die daar belangstelling voor heeft; etc.

Actie 2: het werven onder psychologie- en evt. psychiatriestudenten. De aanwas van studenten liet de laatste jaren te wensen over. Velen van ons viel het op dat veel christelijke psychologiestudenten nog nooit van de CVPPP of P&G gehoord hadden. Daar gaan we nu een eind aan maken en we hebben al heel wat namen en adressen van deze studenten verzameld. Als de inventarisatie rond is, worden de studenten benaderd met een proefnummer van P&G, wordt getracht contactpersonen per universiteitsstad aan te stellen, te beginnen in Utrecht en Amsterdam, en verkennen we de mogelijkheid van ofwel een nieuwe studentenkring, ofwel een koppeling aan een bestaande kring.

Actie 3: regelmatige uitwisseling vanuit de kringen naar bestuur en leden. Dit gebeurde al wel, alleen gaan we nu meer accent leggen op het elkaar inspireren en inhoudelijke suggesties aanreiken. Elders in deze Nieuwsbrief kunt u de verslagen van de kringen lezen, waaronder die van de dit jaar nieuw gestarte kring van Rotterdam e.o.! Deze start is het resultaat van de samenwerking tussen het bestuur en i.h.b. de voorlopige kringleidster, Heleen de Ronde.

We laten het nu even bij deze drie actiepunten. In volgende Nieuwsbrieven zullen we u op de hoogte houden van het vervolg. Toch is het belangrijkste nog niet genoemd. We kunnen boordevol plannen zitten om de vereniging te verlevendigen, maar het zal op niets uitdraaien als u allen er niet voor open staat en aan mee wilt doen. Dat wil zeggen: een welkome houding aannemen tegenover nieuwe kringleden en deze ook gericht opzoeken; blij zijn dat we als christenpsychologen al zoveel opgebouwd hebben; bereid zijn om uw eigen know how dienstbaar te maken voor anderen. Dit alles gedragen door het besef dat hier onze kans ligt om ons als vereniging te onderscheiden van andere beroepsverenigingen. En door het besef dat wat ons met elkaar verbindt niet zozeer is: het realiseren van onze gezamenlijke belangen, maar onze behoefte om ons mooie vak te versieren met wat we vanuit ons geloof aan surplus meegekregen hebben. Dat laat zich niet organiseren als actiepunt, maar is een kwestie van gezindheid van ons allen!

Leen Walraven


Kring Noord-Holland

Op de terugreis van de kringavond gonst het nog even na in mijn hoofd. Er wordt af en toe pittig gediscussieerd en, ondanks het feit dat we allemaal in hetzelfde métier zitten en christen zijn, verschillen we soms heftig van mening. Of het nu gaat over dagdromen, alexithymie of bezetenheid versus dissociatie, we zijn aan elkaar gewaagd. Naast het inhoudelijke gesprek of een casus leeft de kring met elkaar mee. Zo zijn we net voor kerst geschokt door het plotselinge overlijden van Renate, de 17 jarige dochter van Freek Kalsbeek. We bidden samen voor hem en zijn gezin.
De kring is gegroeid en bestaat nu uit 12 leden. Vorig seizoen was de verhouding mannen en vrouwen vrijwel gelijk, maar nu hebben de vrouwen zich in korte tijd verdubbeld. Mocht u, of u nu man of vrouw bent, mee willen doen, u bent van harte welkom! Op het programma voor dit seizoen staat nog het onderwerp relatiediagnostiek en verschillende casus.

Mede namens Freek Kalsbeek, Rens Filius


Utrechtse middenkring

Dit najaar hebben we ten huize van Arthur Hegger weer een jaarprogramma vastgesteld. We begonnen met enkele mensen rondom een brainstormavond in september, maar eind oktober zagen we, rondom een artikel van Rümke, elkaar weer in grote getale. Misschien is het eens leuk om de namen te noemen van de (trouwe) leden die op onze kring zitten. Naast de kringleiders Arthur (ggz-beleidsmaker) en Wouter (bezig met afstuderen) zitten er op: Lodewijk Crijns (arts), Elma Nobel (docent), Margrete Bac (docent en hulpverlener), Marjan van Nus (verpleeghuis-psycholoog), Pieter Dingemanse (arbeidspsycholoog) en Henk Boluijt (onlangs afgestudeerd). Twee leden kwamen er het afgelopen jaar niet bij, maar stelden op prijs iets van de kring te horen. Het afgelopen halfjaar besteedden we op 16 december aandacht aan de roman 'Waanzee'. Arthur had een video geregeld over een geval van inductiepsychose te Appeltern (evenals Meerkerk en Katwijk klassieken in de religieuze fantasma) en we keken nader naar de kenmerken charismatisch leiderschap en isolatie. Grenzen blijken moeilijk te trekken tussen de verschillend beelden, maar kenmerkend is toch wel dat de hoofdpersoon exact weet van God wil en dat de mensen om hem heen in jou als persoon moeten geloven. We bespraken ook of de interesse in deze grensgebieden tegenwoordig toenam, of dat niet alles ook wel snel spiritueel geduid werd (zoals het bestaan van een 'trots orgel').
Anderzijds is er ook tegenstand op te merken na een bekering (die volgde op een Alpha-cursus). Waar ligt het onderscheidingscriterium? Begin februari bespraken we 2 cases uit de crisisdienst van Lodewijk, met gedwongen opnames. In de 2e cases zagen we 'de preker' die invoelbaar maar manisch over het leed van de wereld sprak en de oplossing daarvan zoekt in een religieuze terminologie. De sociale ontwrichting is erg groot, maar we keken ook naar mogelijke oplossingen in het systeem. De context is belangrijk: op een praise-avond denk je in het algemeen niet aan een verkeerd systeem of aan optredende hallucinaties. Kun je dan praktisch op zo'n waan ingaan, er ook in mee gaan, en wat is dan het effect? De avond eindigde met een verhit gesprek over het bestaan van demonen: daar gaan we de volgende keer weer mee verder. Als basis dient dan literatuur uit het boek van Ypma ('Tussen God en Gekte') en uit het boek 'Geestelijke Strijd' (Boekencentrum 2002): een samenvatting van de bijdrage van onze Verenigings-secretaris Wim de Vries.
Andere avonden zullen besteed worden aan een artikel van ons ex-kringlid Ingrid en aan het boek van Moyaert (of dat van Agneta Schreurs): niet helemaal vast te leggen want we lopen soms wat in gezellige breedsprakigheid uit.

Wouter van Grootheest


Kring Ede e.o.

De kring Ede e.o. is een kleine kring met een vaste kern van ongeveer zes leden. Een voordeel van zo'n kleine kring is, dat er alle ruimte is voor persoonlijke inbreng. Een nadeel is dat niet iedereen altijd kan, met als gevolg dat de kringavond soms geen doorgang heeft gevonden. De afgelopen tijd zijn we twee keer bij elkaar geweest en hebben we gesproken over het boek van Herman 'Trauma en herstel'. De tweede avond hebben we nogmaals gesproken over het thema vergeving, waarbij intervisie en casuïstiek een belangrijke plaats had.
We hopen als kring dit seizoen nog eenmaal bij elkaar te komen: op 22 mei.
Nieuwe kringleden zijn van harte welkom! De kring wordt gehouden op de Patrimoniumlaan 3 te Veenendaal en de aanvangstijd is 20.00 uur. Graag even melden als je komt bij

Cisca Zwiep
czwiep@planet.nl
tel. 0318-505190 // 0318-643286


Regiokring Rotterdam

In de regio Rotterdam is er met een aantal leden al gesproken over de start en invulling van een CVPPP-kring in dit gebied. Een plek waar je elkaar als vakgenoten van tijd tot tijd kunt spreken en waar je stilstaat bij zaken van psychologische en godsdienstige aard. Intussen is duidelijk dat er behoefte en enthousiasme is voor zo'n kring bij verschillende leden. Daarom zijn de mensen wonend in Rotterdam en de directe omgeving aangeschreven en uitgenodigd en is er een eerste avond belegd en ondertussen gehouden 17 januari j.l..
Met voldoende deelnemers kan de kring verder gestalte krijgen. Dat betekent dat we regelmatig (ongeveer een vrijdagavond in de zes weken) bijeen komen en een thema oppakken. Het geeft aanknopingspunten om in te gaan op spanningsvelden, vragen en de persoonlijke verhouding tot het onderwerp. Datgene waar in de drukte van de dagelijkse bezigheden niet altijd de rust voor gevonden wordt.
Gevarieerde interessegebieden bleken er te zijn en kwamen ter sprake tijdens de gehouden avond: ontwikkelingspsychologie, juridische aspecten, organisatieprincipes en de, al dan niet christelijke, hulpverlening. Genoeg en de moeite waard om thema's uit te nemen. Degene die niet aangeschreven is, maar wel interesse heeft, is natuurlijk ook hartelijk welkom.

Heleen de Ronde
(010-4801085)


Voorjaarscongres 12-14 juni 2003

UITGESPEELD OF NIEUWE KANSEN?

Twee dagen en nachten 'op de hei' om met elkaar na te denken over de toekomst van christelijke hulpverlening, dat is het voorjaarscongres van dit jaar. Even ademhalen, afstand nemen, bezinnen en je opnieuw laten inspireren door anderen en door ons geloof. Het is een bijzonder congres, omdat we meerdere dagen bij elkaar zullen zijn. De bedoeling van het congres is ook om de onderlinge band van de leden te versterken.

Achtergrond
Sinds de 'SOEH-congressen' (Stichting Ontwikkeling Evangelische Hulpverlening) van twintig jaar geleden is er nogal wat veranderd. Was er toen veel aversie tegen alles wat met geloof en religie te maken had, in onze tijd is weer veel belangstelling voor zingeving. Waren christen-hulpverleners toen moeilijk te vinden en was het moeilijk daarvoor uit te komen, nu zijn er christelijke instellingen die zelfs van de overheid subsidie ontvangen. Is daarmee bereikt wat werd beoogd? Zijn alle vragen beantwoord? Kunnen we tevreden achterover leunen? Zijn we uitgespeeld?
Of zijn er in onze tijd oude en nieuwe vragen, zijn er nieuwe uitdagingen en kansen? Is er vandaag de dag eigenlijk nog behoefte aan het ontwikkelen van een 'eigen', christelijke visie op psychologie en psychiatrie? Wat is er terecht gekomen van de modellen? Zoeken we nog naar het juiste model of gaat iedereen hierin zijn of haar eigen weg? Waar zitten de verschillen tussen seculiere en christelijke hulpverlening? Is het zinvol hiernaar te zoeken? Is er nog iets over van het elan waar het allemaal mee begon? Of vraagt deze tijd daar niet om?
Een heel andere vraag is die naar de betekenis van het christelijk geloof voor niet-christenen. Christelijke hulpverlening is meestal beperkt tot hulpverlening aan mensen van de eigen groep. Maar wat betekent het christelijk geloof voor hulpverlening aan niet-christenen? Welke rol speelt de verkondiging van het evangelie daarin, en is het louter iemand van psychische klachten afhelpen slechts 'lapwerk'? Genoeg vragen om meerdere dagen mee bezig te zijn, in een landelijke omgeving.

Namens de congrescommissie,
Wilfred Vollbehr