NIEUWSBRIEF 2002 / 1 (februari)

Ledenadministratie

Het is de laatste tijd rustig met de aanwas van nieuwe leden. Toch mochten wij een 3 tal nieuwe leden noteren:
mw. M.N. Roest - de Zeeuw, Dronten
mw. A.J. van Wendel de Joode - van Poelje, Wijk bij Duurstede
mw. L. Visser 't Hooft - Veselka, Houten
Tenslotte is de heer D. Teune, Borne bevorderd van abonnee naar lid van onze vereniging.

per 01-01-2002 zijn er:
154 leden
39 aspirant leden
74 particuliere abonnee's
34 instellingen abonnee's
15 abonnementen, waarvan het abonnementsgeld door derden wordt voldaan.
Totaal 316 abonnementen op Psyche en Geloof.

D.H. van Noort


Van het Bestuur

'Het druk hebben' is een modewoord geworden. Druk heeft de betekenis: ik moet veel doen, ik heb weinig tijd.
Druk betekent echter ook letterlijk: iets wat op je drukt, een last, concreet of overdrachtelijk. Bij het laatste spreken wij van stress.
De leden van onze vereniging hebben het ook druk: veel werk, cursussen, bij scholing voor (her)registratie en vul maar aan. Er blijft nauwelijks tijd over voor verenigingsactiviteiten. Het najaars-congres is het kind van de rekening geworden. Jammer van de inspanningen van de congrescom- missie, jammer voor de spreker, die zich voorbereidde, maar niet in de laatste plaats jammer voor de leden zelf. Een congres is binnen de vereniging ook een moment van bezinning, reflecteren op je werk, contact met collega´s die vanuit het gemeenschappelijk geloof willen werken. De vereniging wil juist een plek voor rust en ruimte scheppen om met elkaar van gedachten te wisselen, juist binnen het vaak hectische leven van alledag.
Tegen deze achtergrond probeert uw bestuur beleidsideeën te ontwikkelen, waarover u in het jaarverslag kunt lezen. Een moment van bezinning is het aanstaande voorjaarscongres met als thema 'Vergeving'. Wij hopen u in grote getale te ontmoeten op deze dag. En blijf ook eens, na de afsluiting bij de lunch en neem deel aan de ledenvergadering. Want daar is de plaats om samen van gedachten te wisselen over de koers van onze vereniging,. Zoals in het jaarverslag vermeld, heeft Wil Doornenbal haar bestuurstaken neergelegd. In een feestelijke bestuursvergadering op 17 oktober heeft het bestuur afscheid van haar genomen als bestuurslid. Wil, heel hartelijk dank voor het vele werk, dat je voor de vereniging hebt gedaan. Wij hopen dat wij op jouw kennis en ervaring nog een beroep mogen doen. Dat heb je ons toegezegd en je blijft de vereniging een warm hart toedragen.
Wij zijn blij met Michiel de Ronde, dat zijn vrouw een goed herstel doormaakt. Michiel heeft het afgelopen jaar weer volledig kunnen deelnemen aan alle bestuursactiviteiten. Op de komende jaarvergadering zullen Michiel en Janneke het bestuur verlaten. Leen Walraven en Wilfred Vollbehr hebben zich beschikbaar gesteld, waar wij blij mee zijn. Wanneer u goed telt, dan ziet u dat er nog een vacature open staat. Ook is er nog geen oplossing voor een penningmeester. Wij staan open voor namen en suggesties
Wij hopen dus: tot ziens op 20 april in Ede.

Wim de Vries, secretaris.


INTERVIEW: Gestalttherapie

Omdat de Gestalttherapie geen erkende richting is binnen de psychotherapieën en daardoor minder bekend zal zijn bij de leden, leek het de redactie zinvol om een Gestalttherapeute te interviewen. Dit werd Lia Aarsbergen. Zij wordt in haar werk geïnspireerd door een christelijke levensovertuiging.

Wil je iets vertellen over je werkervaring?

Ik heb veel onderwijservaring en heb na een studie sociale pedagogiek een bureau maatschappelijke zorg opgebouwd, rond jongeren die uitvielen uit het onderwijs, in het kader van de Leerplichtwet. In die tijd deed ik mee in themagroepen waar ze vanuit de Gestalt werkten en ben ik halverwege de jaren 80 ook zelf aan de Gestaltopleiding begonnen. Zes jaar geleden heb ik de VO gevolgd en kreeg ik mijn Europese erkenning (EAGT). Naast het werken met individuele cliënten organiseer ik Gestaltgroepen, participeer ik in nascholingstrajecten en contractactiviteiten van Hogescholen en ben betrokken bij de Gestaltopleiding Multi di Mens. Tevens verzorg ik o.a. trainingen Persoonlijk Functioneren in het bedrijfsleven.

Welke elementen van de opleiding hebben je het meest aangesproken?

Wat mij vooral aansprak is dat je als therapeut je eigen instrument bent, dat je goed in contact bent met jezelf. Dat gewaarzijn, 'awareness' vind ik heel essentiëel. Hoe zit ik er bijvoorbeeld bij, waar staat het inhouden van de adem of het optrekken van de schouders voor. Ik heb de ervaring dat het ontdekken door de cliënt zelf het beste werkt. Ik hoef niet op de stoel te zitten dat ik jou ga vertellen wat er met jou aan de hand is, nee, ik ga met de ander op ontdekkingsreis. Vanuit het hier en nu kunnen we ook uitstapjes naar vroeger maken. De Gestalt is o.a. voortgekomen uit de psychoanalyse. De psychoanalyse begint vroeger, en de Gestalt begint in het hier en nu. Je kijkt alleen terug naar vroeger als het ten dienste staat van het heden. Dat is een heel groot verschil. De wijsheid zit in elk mens. Daar ga je naar op zoek. Het nemen van verantwoordelijkheid voor je kwaliteiten en de dingen die je nog te ontwikkelen hebt. OK, je hebt van alles meegemaakt en wat doe je daar nu mee. Je kunt bijv. niet altijd je ouders of partner de schuld blijven geven. Cliënten zijn soms al uitgebreid gescreend en behandeld, ze hebben heel veel inzichten, maar allemaal met hun hoofd. Dan zeggen ze: nu weet ik het allemaal wel, maar wat moet ik nu. Dan kan ik hen een stuk op weg brengen door via ervaringsgerichte werkvormen te werken aan bewustwording.

Op die manier ben je toch ook bezig met het geven van inzicht?

Ja, maar niet dat ik cliënten vertel wat ze zouden moeten inzien. Ze gaan het zelf ontdekken. Als je je op een gegeven moment bewust bent van wat je aan het doen bent kun je er voor kiezen om het zo te laten of je kunt ervoor kiezen om het anders te doen. Experimenteer daarmee en voel dan het verschil. Luister vooral naar datgene wat goed voelt. Een voorbeeld van een cliënt. Deze man liet altijd maar over zich heen lopen. Die heb ik in allerlei houdingen gezet. 'Hoe voelt dat?'. 'Vreselijk'. 'Wat zou je anders kunnen doen?'. Dat kon hij niet bedenken. 'Zet mij eens overal neer, hoe is het om dat te doen?'. 'Vreselijk'. Op het moment dat ik verzet ging bieden, ontdekte hij wat hij in de praktijk nauwelijks deed: nl. weerstand bieden. Dat is een eye-opener geweest, een belangrijk leermoment. Als ik hem had gezegd: 'Jij laat je door iedereen overal neerzetten', had hij dat kunnen bevestigen, maar nu heeft hij het kunnen ervaren.

Welke cliënten komen in aanmerking voor Gestalttherapie?

Mensen die bij mij in begeleiding komen, zijn in principe bereid naar hun eigen aandeel in de problematiek te kijken en in staat enige afstand te creëren tussen zichzelf en hun probleem. De effectiviteit van met name Gestalttherapie is in sterke mate afhankelijk van draagkracht, wil en het vermogen zich verbaal uit te kunnen drukken. Verantwoordelijkheid willen en kunnen nemen voor het eigen gedrag bepaalt de progressie en het succes van de therapie.

Wat zie jij zelf als meerwaarde van Gestalttherapie ten opzichte van andere stromingen?

De meerwaarde blijf ik toch vinden dat de cliënt zelf die ontdekkingen doet. Ik hoef het niet te weten. Een mooie waarde vind ik dat je veel meer naar de balans gaat van het denken, voelen en het gewaarzijn, het zintuiglijke. Wat zegt mijn lijf me: hoofd, hart en handen. Gebruik dat dan ook allemaal. Alleen al het gewaarzijn, het zonder oordeel 'zijn' en telkens weer de verandering gewaar zijn. Dat alleen al zouden andere therapeuten zo bij hun therapieën kunnen gebruiken. Maar dat moet je dan wel zelf gewaar zijn. Mijn gewaarzijn breng ik in en dat geeft een meerwaarde bij de cliënt. Gestalt werkt vanuit de veldtheorie en is heel relationeel. 'Wat vindt er tussen ons in dit veld plaats en wat doet de verandering in het veld met mij'. Op het moment dat jij iets doet, gebeurt er ook iets met mij. Het is voor veel mensen een lange weg om te ontdekken wat ze nu zelf ervaren. Je kunt pas gericht zijn op de ander als je met jezelf in contact bent. Veel hulpverleners zijn echter alleen maar met de ander bezig. Die zijn altijd doodmoe als ze naar huis gaan. Op het moment dat er mij iets in de weg staat om er te kunnen zijn voor de cliënt zeg ik dat. Op dat moment maak ik er contact mee en verdwijnt het. Elke vorm van therapie heeft zijn waarde, besta maar naast elkaar, maar durf allemaal te erkennen dat er in de niet- reguliere stromingen ook therapieën zitten waar mensen wel heel veel baat bij hebben.

Kun je iets vertellen over je ervaringen met het geven van Gestalttherapie aan cliënten met een christelijke levensovertuiging?

Als je bijvoorbeeld bij mensen met een dwangmatig streng Godsbeeld kunt komen bij de fase van hun bestaan waarin dat beeld ontstaan is, kan de cliënt de koppeling leggen. Als je daar contact mee kunt maken, kan het in beweging komen. Dat is Gestalt, als het beeld gaat stromen. Mensen zijn bereidt om er naar te kijken. Ze kunnen zich er dan van bewust worden of het beeld door hen zelf wordt ingegeven of door iemand die hun dat verteld heeft. Dat bewust worden kan betekenen dat iemand er in blijft, maar het verschil is dat het dan een keuze wordt. Het kan echter ook maken dat iemand zegt: 'o nee, die of die zit nog steeds op mijn schouder mee te kijken'. Dan kan er toch een aanpassing komen zonder dat de essentie van het bewustzijn wordt aangetast. Dat geeft ruimte in een godsdienstige beweging. Het is heel bevrijdend, dan kunnen mensen hun eigen talenten erkennen en verder groeien. Vaak wordt het ingegeven door angst om niet te durven veranderen. Dan is het belangrijk om die angst te leren kennen. Dat is één van de dingen waar ik veel mee bezig ben.
In problematische situaties vervallen mensen wel eens in oude patronen. Door deze te herkennen, kom je er sneller uit. Dan maak je een volgende groeistoot door Ik zeg altijd: 'als je in therapie gaat, wordt het nooit meer zoals het was'. De verandering komt niet door de therapeut, nee, je bent er zelf bij. De cliënt neemt zelf zijn verantwoordelijkheid in het omgaan met het geloof.

Hoe kunnen jouw cliënten aan jou merken dat je een christelijke achtergrond hebt?

Ze kunnen het afleiden uit de manier waarop ik in het leven sta, hoe ik laat zien wie ik ben. Ik ben congruent. Daar zit automatisch ook mijn godservaring in. Wat ik cliënten leer probeer ik heel erg zelf te zijn.

Zou je onze leden nog iets willen meegeven?

Leer vooral jezelf kennen, wees jezelf, wees congruent. Anders kun je anderen niet begeleiden. Dat geldt voor iedereen. Zorg dat je in contact bent met jezelf. Als je dat niet bent, word je ziek. Je moet eerst je eigen draagkracht ontwikkelen. Als je deze vindt in een gelovige traditie gaat het er niet om om deze voorop te plaatsen; wel om deze te integreren in het aanwezig zijn voor de cliënt.

Aaltje Visscher


Annonce

In het nieuwe jaar heb ik vanaf 1.03 weer gelegenheid voor het geven van supervisie Gezins- en relatietherapie in het kader van de opleiding tot psychotherapeut, klinisch psycholoog en/of het lidmaatschap van NVRG. (Vergoeding: naar rato van inkomen. In een aantal gevallen kan het in overleg met de instelling waarbij men werkt met gesloten beurzen.)

Freek Kalsbeek GZ-psycholoog, psychotherapeut, supervisor NVRG.
Adres: Spreeuwenlaan 35 1742 GA Schagen. Tel. 0224-215712 (na 18u.30) E-mail: f.o.kalsbeek@softhome.net


Congresaankondiging: Vergeving

Zaterdag 20 april 2002, Christelijke Hogeschool Ede

Begrippen als vergeving en verzoening zijn uiterst actueel in een tijd van bloedige conflicten wereldwijd, maar ook in kleinere sociale verbanden als het gezin. Op de Molukken hebben moslim- en christenvrouwen het initiatief genomen om samen te komen en hun verhalen met elkaar te delen en andere concrete activiteiten te ontplooien gericht op stoppen van geweld en het bevorderen van vrede en verzoening. Zij geloven in de kracht van gebed. Dat doen ze meestal om 20.00 uur 's avonds, thuis, in de moskee of in de kerk. "Het is beter te vergeven dan vergeven te worden" zeggen ze. En ze hebben vreselijke dingen meegemaakt.
Als hulpverleners horen wij ook schrijnende verhalen van wat mensen meemaken en hen door anderen wordt aangedaan. Ook in therapie komt het begrip vergeving aan bod. Maar kun je wel vergeven, als je slachtoffer bent van incest? En als degene die jou misbruikte dit niet heeft erkend, of wanneer de dader niet meer leeft? Vergeving wordt in lezingen vanuit theologisch en psychologisch perspectief belicht en in diverse situaties verder in workshops uitgewerkt.

Sprekers
Dr. C. van der Kooi: theoloog aan de VU in Amsterdam. Hij verzorgt de hoofdlezing waarin begrippen als vergeving, schuld en verzoening aan de orde komen.

Drs. P.J. Verhagen: psychiater en theoloog; werkzaam als psychiater bij Meerkanten. Hij zal een reflectie geven op de hoofdlezing vanuit psychologisch perspectief.


Workshophouders

Drs. A.T. Hegger: werkt als psycholoog-psychotherapeut bij Eleos. Hij verzorgt een ervaringsgerichte workshop.

Prof. dr. G. Glas: psychiater; hoogleraar in de reformatorische wijsbegeerte en beoogd opleider bij de Zwolse Poort. Hij publiceerde al eerder over dit onderwerp Zijn workshop is filosofisch van aard.

Mw. E. Stikkelman: als psychotherapeut werkzaam bij Kracht van Vrede. Haar workshop gaat over vergeving in het kader van hulpverlening aan incestslachtoffers, vanuit intercultureel perspectief.

Drs. R. Timmerman: als psycholoog-psychotherapeut werkzaam bij Eleos. Verzorgt een workshop over vergeving in therapie.

Dagindeling
9.00 uur: inschrijving en koffie of thee
9.30 uur: opening: drs. D.J. Brouwer, psychiater,
9.45 uur: lezing: dr. C. van der Kooi
10.25 uur: reflectie: drs. P.J. Verhagen
10.45 uur: koffie en theepauze
11.15 uur: parallelle workshops door:
drs. A.T. Hegger
prof. dr. .G. Glas
mw. E. Stikkelman
drs. R. Timmerman
12.30 uur: plenaire terugkoppeling en discussie
12.45 uur: afsluiting congres en lunch
13.30 uur: ledenvergadering CVPPP
14.30 uur: afsluiting

Plaats
Christelijke Hogeschool Ede, Oude Kerkweg 100 te Ede. Het gebouw ligt op ongeveer 10 minuten loopafstand van station Ede-Wageningen.