PSYCHE & GELOOF 2003 / 3
TUSSEN DRIE VUREN. EEN TERUGBLIK OP TWEE DECENNIA CHRISTELIJKE BEZINNING OP PSYCHISCHE HULPVERLENING IN EVANGELISCHE EN ORTHODOXE KRING
Rens Filius
Samenvatting
In dit artikel begint met een terugblik op de rol die de Stichting Ontwikkeling Evangelische Hulpverlening (SOEH) speelde bij het ontstaan van de Christelijke Vereniging voor Psychiaters, Psychologen en Psychotherapeuten (CVPPP). Vervolgens worden drie thema's worden gepresenteerd als beproevende vuren waarbij de vraag gesteld wordt of de vereniging er door gelouterd is. Hoe zijn wij omgegaan met het terugdringen van het geloof in de privé-sfeer? Hoe verhouden we ons tot het opkomende marktdenken in de geestelijke gezondheidszorg? En, wat doen wij als christenen met de kritiek vanuit de pastorale counseling op ons vak? De vereniging heeft zich actief bezig gehouden met de ze thema's. Naast een licht positieve evaluatie treft u vooral een pleidooi aan voor verdere praktische uitwerking van deze kwesties binnen de vereniging.
Trefwoorden: evangelische hulpverlening, CVPPP, apologetiek, therapeutische relatie, marktwerking, verzakelijking, pastoraat, pastorale counseling.
VERZOENING EN PSYCHOLOGIE
Guus Labooy
Samenvatting
In deze theoretische bijdrage wordt de psychologische 'impact' van de verzoeningsleer van Anselmus bestudeerd. Als verhelderend contrast wordt gekeken naar de psychologische dimensie van een typisch reformatorische verzoeningsleer, waarvoor het denken van de evangelische theoloog John Stott model staat. Thema's als ambivalentie, zelfgerichtheid, overdraagbaarheid van schuld en straf, woede en assertiviteit worden besproken. Het blijkt dat 'moderne' ethische en psychologische inzichten aangaande deze thema's verbonden kunnen worden met Anselmus doch niet met het reformatorische type verzoeningsleer.
Trefwoorden: ambivalentie, Anselmus, godsdienstpsychologie, psychologie, verzoeningsleer.
DE CONTAINERFUNCTIE IN EEN THERAPEUTISCHE OF PASTORALE RELATIE
Systse Ypma
Samenvatting
Als psychoanalyticus ontwikkelde W.R. Bion een theoretisch instrument waarmee hij de behandeling van psychotisch-pathologische overdracht mogelijk maakte. Hij noemde dat het container-contained model. Een container is een innerlijke mentale ruimte in de therapeut, waarin deze de pathologische overdracht van de patiënt opvangt en bewaart. Hij mijmert erover en probeert aan dat massief psychisch-sensorische materiaal betekenis te geven, opdat er een samenhang in ontstaat.
In dit artikel wordt het proces van containment in de therapie beschreven. Vervolgens wordt dit containment getransponeerd naar de pastoraal-theologisch praktijk. Tenslotte wordt aan de hand van een theologisch geschrift gedemonstreerd hoe de theoloog container kan zijn voor de in geloofstwijfel verkerende gelovige.
Trefwoorden: container-contained, therapie, pastoraat